Przejdź do treści głównej
logo-samorzad
Instytucja Samorządu
Województwa Pomorskiego

Rozstrzygnęliśmy siedemnastą edycję konkursu Najlepsza Przestrzeń Publiczna Województwa Pomorskiego

Rozstrzygnęliśmy siedemnastą edycję konkursu Najlepsza Przestrzeń Publiczna Województwa Pomorskiego
Publikowane:

Uroczystą galą odbywającą się w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku podsumowaliśmy siedemnastą edycję konkursu Najlepsza Przestrzeń Publiczna Województwa Pomorskiego. Tegoroczna edycja organizowanego przez Zarząd Województwa Pomorskiego Konkursu odbywa się dokładnie dwadzieścia lat od momentu przeprowadzenia jego pierwszej edycji. W tym czasie konkurs stał się inspiracją do podejmowania działań związanych z kształtowaniem przestrzeni publicznej oraz okazją do honorowania wspólnych wysiłków inwestorów, projektantów oraz wykonawców wyróżniających się realizacji projektowych. Przedsięwzięcia doceniane w ramach Konkursu stały się wizytówkami społeczności.

W konkursie zgłaszane są przedsięwzięcia realizowane zarówno przez podmioty publiczne, jak też podmioty prywatne, które są oceniane w kategorii najlepszych przedsięwzięć zrealizowanych na terenie miast oraz najlepszych przedsięwzięć zrealizowanych na obszarze wiejskim. Najlepsza realizacja otrzymuje natomiast Nagrodę Marszałka Województwa Pomorskiego za najlepszą przestrzeń publiczną województwa pomorskiego. W dwudziestoletniej historii Konkursu wyróżniono szereg przedsięwzięć z różnych części województwa pomorskiego, które honorowały przedsięwzięcia o zróżnicowanym charakterze i skali.

Tegoroczną galę uświetniła dyskusja ekspercka poświęcona użytkowaniu przestrzeni publicznej stanowiąca nawiązanie do zgłoszonych w tym roku realizacji. Udział w niej wzięli architekci Dorota Sibińska, Andrzej Jaworski oraz Jakub Szczęsny, skupiający swoją działalność projektową wokół zagadnień przestrzeni publicznej oraz obiektów użyteczności publicznej, których dokonania projektowe były wielokrotnie doceniane przez środowisko zawodowe urbanistów oraz architektów. Rozmowę z gośćmi oraz wydarzenie wręczenia nagród poprowadziła redaktorka i badaczka Martyna Obarska.

Prace Kapituły Konkursu odbywały się w dwóch etapach. W pierwszym z nich ocena miała charakter indywidualny i odbywała się w oparciu o materiały przygotowane przez organizatorów Konkursu. W efekcie dyskusji członków Kapituły następiła kwalifikacja przedsięwzięć do drugiego etapu. Spośród dwudziestu tegorocznych propozycji Kapituła Konkursu do ścisłego finału skierowała sześć przedsięwzięć, które odwiedziła w celu zapoznania się z prezentowanymi rozwiązaniami w terenie.

W skład Kapituły Konkursu obradującej pod przewodnictwem profesor Iwony Dzierżko-Bukal z Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku wchodzą profesor Karolina Krośnicka z Wydziału Architektury Politechniki Gdańskiej, Prezeska Towarzystwo Urbanistów Polskich w Gdańsku Weronika Mazurkiewicz, Prezeska Stowarzyszenia Architektów Polskich Oddział Wybrzeże Natalia Balcerzak, Andrzej Poźniak z Oddziału w Słupsku Stowarzyszenia Architektów Polskich, Bartosz Macikowski z Rady Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej, Prezeska Fundacji LAS Dominika Gołębiewska oraz Katarzyna Domagalska z Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki.

Wyróżnienia dla przedsięwzięć na obszarze wiejskim

Wyróżnienie pierwszego stopnia w kategorii przedsięwzięć zrealizowanych na obszarze wiejskim przyznano za Rewaloryzację Parku Ośmiu Błogosławieństw w Sierakowicach, stanowiącą przykład łączenia lokalnej tożsamości kaszubskiej wsi ze współczesnymi potrzebami użytkowników. Inwestorem w ramach przedsięwzięcia była Gmina Sierakowice, w imieniu której wyróżnienie odebrał Wójt Mirosław Kuczkowski. Projekt powstał według projektu pracowni Arkon Atelier pod kierunkiem Ewy Brach, a Wykonawcą prac Spółka Viabet z Sierakowic.

Rewaloryzacja Parku Ośmiu Błogosławieństw stanowi przykład kompleksowego kształtowania przestrzeni publicznej, która łączy lokalną tożsamość z potrzebami współczesnych użytkowników. Jej największym walorem jest ciągłość myślenia o miejscu: zamiast tworzyć park od nowa, rozwinięto wcześniejszą ideę i wzbogacono ją o funkcje odpowiadające dzisiejszym oczekiwaniom mieszkańców, nie zacierając dotychczasowego charakteru założenia. Tak powstał wielofunkcyjny park, który służy codziennemu wypoczynkowi, rekreacji, aktywności fizycznej oraz organizacji wydarzeń społecznych i kulturalnych.

Kapituła z uznaniem wyróżniła tę realizację za stworzenie przestrzeni otwartej, wielofunkcyjnej i integrującej społeczność lokalną. Park stał się przykładem, że dobrze zaprojektowana przestrzeń publiczna może realnie wpływać na jakość życia, a kolejne interwencje mogą wzmacniać wcześniejszą koncepcję, zachowując tożsamość i społeczne znaczenie miejsca. Szczególne znaczenie ma również zakorzenienie realizacji w lokalnym kontekście i jej rola jako wspólnego miejsca spotkań, odpoczynku i budowania więzi.

Wyróżnienia dla przedsięwzięć na obszarze miast

W kategorii najlepszych przedsięwzięć zrealizowanych na terenie miast docenione zostały trzy przedsięwzięcia. Wyróżnienie trzeciego stopnia zostało przyznane Spółce Invicta za realizację Ogrodu nadmorskiego w Zespole Europejskiego Centrum Rodziny w Sopocie. To przedsięwzięcie zrealizowane przez inwestora prywatnego, które jest wynikiem polityki przestrzennej miasta Sopotu.

Ogród Nadmorski, częściowo otwarty teren towarzyszący zespołowi budynków Europejskiego Centrum Rodziny o współczesnej, zindywidualizowanej formie architektonicznej, zachwyca przede wszystkim wysoką jakością estetyczną i konsekwentnie przeprowadzoną koncepcją kompozycyjną. Inspiracja krajobrazem nadmorskim znalazła wyraz w doborze roślinności, materiałów i elementów zagospodarowania, które tworzą spójną, uporządkowaną i atrakcyjną wizualnie przestrzeń. To przemyślana interpretacja nadmorskiego pejzażu w skali kameralnej przestrzeni miejskiej. Na uwagę zasługuje dbałość o detal oraz wysoka jakość wykonania – zarówno architektury, jak i krajobrazu. Realizacja nadała terenowi nowy charakter i podniosła estetykę otoczenia zespołu medycznego. Jest przykładem świadomego kształtowania wizerunku miejsca środkami architektury krajobrazu, w której szczególną rolę odgrywają forma, kolorystyka i nawiązania do nadmorskiej tożsamości Sopotu. Zróżnicowana rzeźba terenu, piaszczyste powierzchnie o charakterze wydmowym i starannie skomponowane nasadzenia składają się na przestrzeń o wyraźnym, rozpoznawalnym charakterze.

Znaczenie realizacji wykracza poza jej granice. Może ona stać się punktem odniesienia dla podobnego zagospodarowania terenu dawnej gazowni przy ul. Bitwy pod Płowcami. Obszar ten ma szansę stać się ostatnim możliwym do uzyskania w Sopocie zielonym „pomostem” łączącym tereny rekreacyjne ciągnące się w kierunku Hali Ergo Arena i dalej Parku Reagana w Gdańsku. Ogród Nadmorski pokazuje więc kierunek istotny dla kształtowania terenów zielonych i rekreacyjnych w szerszej skali całego Trójmiasta. Kapituła z uznaniem wyróżniła tę realizację przede wszystkim za wysoką jakość estetyczną, spójność koncepcji projektowej i staranność wykonania, a także za gotowość prywatnego inwestora do udostępnienia mieszkańcom przestrzeni o wysokich walorach krajobrazowych. Ogród Nadmorski dowodzi, że staranna architektura krajobrazu może istotnie podnieść jakość otoczenia obiektu o specjalistycznej funkcji i wzbogacić krajobraz miasta.

Najlepszy przykład błękitno-zielonej infrastruktury

Wyróżnienie drugiego stopnia otrzymała Budowa otwartych zbiorników retencyjnych przy ulicy Zaborowskiej w Słupsku, która została zrealizowana przez Miasto Słupsk na podstawie projektu pracowni SJ System Jerzy Sajek. Wykonawcą przedsięwzięcia była Spółka PORR.

Na uznanie Kapituły Konkursu zasłużyło potraktowanie urządzeń retencyjnych jako integralnej części miejskiego krajobrazu. Nieregularne formy zbiorników, zachowane dojrzałe drzewa, łąki kwietne i kręte ścieżki dobrze wpisują się w sąsiedztwo zabudowy z lat osiemdziesiątych oraz nowych osiedli. Wielkim atutem jest nieprzeinwestowanie formy krajobrazowo-architektonicznej: powstał bezpretensjonalny teren zielony o naturalnym charakterze, choć ukształtowany ręką człowieka. Zamiast ukrywać techniczną funkcję miejsca, projekt nadaje jej dodatkową wartość publiczną i krajobrazową, nie rezygnując z wysokiego poziomu estetyki.

Realizacja z powodzeniem łączy obie role. Ścieżki spacerowe, ławki i leżaki zachęcają do codziennego odpoczynku i kontaktu z naturą, a mieszkańcy zyskali ogólnodostępne miejsce obcowania z wodą i zielenią, sprzyjające aktywności na świeżym powietrzu i spotkaniom sąsiedzkim. Utwardzone i gruntowe ścieżki o łagodnych spadkach, brak barier architektonicznych oraz energooszczędne oświetlenie sprawiają, że z terenu mogą wygodnie i bezpiecznie korzystać również osoby o ograniczonych możliwościach poruszania się i rodziny z dziećmi. Przedsięwzięcie jest wzorcowym przykładem błękitno-zielonej infrastruktury. Zbiorniki zatrzymują ponad dwóch tysięcy metrów sześciennych wód opadowych, umożliwiając ich infiltrację, a separator ogranicza przedostawanie się zanieczyszczeń. Łąki i roślinność wodna wzbogacają bioróżnorodność i mogą tworzyć nowe siedliska, łagodzą efekt miejskiej wyspy ciepła i poprawiają mikroklimat, a cały układ zwiększa odporność okolicy na opady nawalne. To trwałe i wielofunkcyjne rozwiązanie klimatyczne, którego walory ekologiczne mieszkańcy mogą doświadczać na co dzień.

Równie ważny jest wymiar społeczny. Park łączy mieszkańców starych i nowych osiedli, stał się prawdziwym miejscem spotkań i budzi poczucie wspólnej własności, czego pięknym dowodem są lokalne inicjatywy, takie jak zarybienie zbiorników. Teren ma także wyraźny potencjał edukacyjny. Profesjonalny projekt i wykonawstwo, jasne założenia wielofunkcyjne oraz doświadczenie inwestora w realizacji błękitnej infrastruktury składają się na przykład odpowiedzialnego planowania miejskiego. Kapituła z uznaniem wyróżniła tę realizację za pokazanie, że infrastruktura nie musi pozostawać ukryta ani wyłącznie techniczna. Odpowiednio zaprojektowana może współtworzyć krajobraz miasta, wzmacniać jego odporność na zmiany klimatu i dawać mieszkańcom wartościową przestrzeń codziennej rekreacji.

Nowa wizytówka Starogardu Gdańskiego

Wyróżnienie pierwszego stopnia w kategorii przedsięwzięć zrealizowanych na terenie miast uzyskało Centrum Kazimierza Deyny w Starogardzie Gdańskim. Przedsięwzięcie zostało zrealizowane przez Gminę Miejską Starogard Gdański oraz Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji na podstawie projektu Spółki Promex. Generalnym wykonawcą inwestycji było Przedsiębiorstwo Budowlane Repiński.

Sercem realizacji jest przestrzeń publiczna, a przede wszystkim zagospodarowany dach prowadzący na taras widokowy. To on zaprasza, by wejść wyżej i spojrzeć na otoczenie z nowej perspektywy. Wraz z muralem poświęconym Deynie i przeszkleniami tworzy atrakcyjny punkt orientacyjny, który porządkuje przestrzeń przy stadionie, nie dominując nad otoczeniem. Estetyka całości jest konsekwentna i wyrasta z kontekstu miejsca, a indywidualny charakter małej architektury i zastosowanych rozwiązań nadaje mu niepowtarzalny rys.

Przestrzeń łączy sport, rekreację, edukację i kulturę. Taras widokowy, plac zabaw i uporządkowane otoczenie kompleksu składają się na spójną przestrzeń publiczną, otwartą na mieszkańców w każdym wieku. To miejsce żyje na co dzień, a sport staje się tu narzędziem integracji i budowania więzi między pokoleniami. Centrum przyciąga także turystów i gości spoza miasta, wzmacniając lokalną tożsamość. Szczególnym walorem jest troska o dostępność. Na taras widokowy prowadzą schody i dźwig przystosowany dla osób z niepełnosprawnościami, a zagospodarowanie uwzględnia potrzeby wszystkich potencjalnych użytkowników: dorosłych i dzieci. Przestrzeń pomyślano tak, by mogło z niej korzystać możliwie szerokie grono odwiedzających w duchu projektowania uniwersalnego i miasta przyjaznego wszystkim mieszkańcom.

Realne atuty środowiskowe to zielony dach, trwała konstrukcja oraz decyzja, by zamiast zajmować nowy teren, wyburzyć zdegradowany obiekt i nadać temu miejscu nowe życie. Wzorcowy był także sposób przygotowania inwestycji: konkurs architektoniczny, konsultacje społeczne uwzględniające głos mieszkańców, dofinansowanie z programu Polski Ład oraz jasno określone cele społeczne, edukacyjne i dostępnościowe, zrealizowane przez gminę przy profesjonalnym wykonawstwie. Realizacja ma również szczególną wartość symboliczną: pokazuje, jak za pomocą architektury i przestrzeni publicznej można budować tożsamość miasta i w nowoczesny sposób opowiadać o jego historii. Kapituła z uznaniem wyróżnia ją za umiejętne połączenie funkcji sportowych, edukacyjnych i społecznych oraz za stworzenie miejsca o wyraźnej tożsamości i ponadlokalnym znaczeniu – miejsca, które może odgrywać ważną rolę w codziennym życiu mieszkańców Starogardu Gdańskiego.

Nagroda specjalna za społeczny wymiar miejsca

Nie zawsze o wartości przestrzeni decyduje skala inwestycji czy spektakularna forma. W tegorocznej edycji Konkursu Kapituła zadecydowała o przyznaniu nagrody specjalnej, która została przyznana za Rewaloryzację otoczenia pałacyku w Blunakach. Przedsięwzięcie zostało zrealizowane przez Gminę Dzierzgoń przy udziale Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej oraz Nadwiślańskiej Fundacji Rozwoju według pracowni Spółki Spektrum z Mikołajek Pomorskich.

Przedsięwzięcie umiejętnie łączy ochronę dziedzictwa kulturowego z przywróceniem obiektu i jego otoczenia mieszkańcom. Projekt wrażliwie wpisuje się w kontekst zabytkowego pałacyku i wiejskiego krajobrazu Powiśla. Przywrócenie życia miejscu o istotnych walorach historycznych i krajobrazowych pozwoliło ponownie uczynić je przestrzenią spotkań, aktywności i integracji. Pałacyk wraz z otaczającą go zielenią tworzy kameralne, czytelne miejsce o wyraźnej tożsamości, w którym historia i współczesne potrzeby użytkowników funkcjonują razem, a ogród, ścieżki i odnowiony „Kurnik” z muralami składają się na spójną i przyjazną całość.

Szczególną wartością realizacji jest połączenie ogrodu społecznego z działalnością Centrum Wsparcia Rodziny. Ogród produkcyjny, zooterapia, edukacja, rekreacja i warsztaty sprawiają, że miejsce tętni życiem – korzystają z niego zarówno mieszkańcy ośrodka, jak i lokalna społeczność. Wspólna praca w ogrodzie przełamuje izolację ośrodka wsparcia, sprzyja integracji i aktywności międzypokoleniowej, a zajęcia dla dzieci z okolicznych miejscowości poszerzają edukacyjny zasięg przedsięwzięcia. Ścieżki o stabilnych nawierzchniach, pozbawione barier, uwzględniają potrzeby osób z niepełnosprawnościami ruchowymi. Na uznanie zasługują rozwiązania środowiskowe wpisane w codzienne funkcjonowanie miejsca: wykorzystanie istniejącej, żyznej gleby do upraw, kompostowanie biomasy, mikroinstalacje odnawialnych źródeł energii – turbina wiatrowa i panele fotowoltaiczne – oraz ponowne zagospodarowanie istniejących obiektów. Gospodarka o obiegu zamkniętym i własne plony obniżają koszty utrzymania, a opieka nad zwierzętami wzbogaca edukacyjny i terapeutyczny wymiar ogrodu.

Wzorcowy jest także oddolny model realizacji. Środki z grantu uzupełniono zbiórką publiczną mieszkańców i ich pracą społeczną, dzięki czemu ogród jest nie tylko dostępny dla lokalnej społeczności, lecz także przez nią współtworzony i traktowany jako wspólne dobro. Partycypacja lokalna nie wykluczyła profesjonalnego wykonania, a efekt osiągnięty dzięki tak skromnym nakładom budzi szczególne uznanie. To realizacja niewielka i bardzo lokalna, ale właśnie w tym tkwi jej siła. Silnie zakorzeniona w wiejskim charakterze Blunak, łączy regenerację przestrzeni z troską o ludzi, zwierzęta i lokalny krajobraz. Kapituła z uznaniem wyróżnia ją za pokazanie, że zrównoważony rozwój może urzeczywistniać się poprzez codzienne praktyki, współodpowiedzialność i wspólne użytkowanie przestrzeni. Wartość tego miejsca wynika przede wszystkim z relacji, jakie umożliwia i rozwija.

Fot. Karol Stańczak/SWP


Pozostałe wydarzenia

17 lis. 2026
Uroczystą galą odbywającą się w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku podsumowaliśmy siedemnastą edycję konku…
1 wrz. 2026
Z końcem sierpnia zakończyliśmy pierwszy etap prac związanych z oceną przedsięwzięć zgłoszonych w…
13 sie. 2026
Zmieniające się warunki klimatyczne stają się jednym z najistotniejszych uwarunkowań rozwoju przes…

Napisz, zadzwoń lub dołącz do nas na naszych kanałach mediów społecznościowych

Instytucja Samorządu
Województwa Pomorskiego

Biuro w Gdańsku

ul. Straganiarska 24-27
80-837 Gdańsk
(058) 301 06 44


Oddział w Słupsku


ul. Jaracza 18a
76-200 Słupsk
(059) 843 10 60